Geschiedenis van de bloembol

Bloembollen zijn al eeuwen bij ons. In Nederland komen sommige soorten in het wild voor, de narcis bijvoorbeeld, maar de meeste andere bloembollen zijn geïmporteerd. De geschiedenis van de bloembol is fascinerend. De tulp heeft bijvoorbeeld de halve wereld afgereisd voor ze het symbool van Nederland werd. 

Over de geschiedenis van de bloembol valt oneindig te vertellen. Bij Fluwel doen we dat graag, want wij vinden het leuk om onze kennis met zoveel mogelijk mensen te delen. Op onze site vindt u dan ook verschillende artikelen over de bloembollenhistorie. Bijvoorbeeld:

  • Tulpenmanie: de beroemde zeepbel uit de Gouden Eeuw, toen een tulp evenveel waarde had als een grachtenpand, tot de markt instortte.
  • Handel in bloembollen: Een internationale markt die klein begon, maar nu gewoon big business is, niet in de laatste plaats voor Fluwel zelf.
  • Bollenregio’s: lees meer over hoe de bollenteelt zich in Nederland stap voor stap verspreidde, met Haarlem als eerste centrum, van de oude bollenstreek tot de nieuwe bollengebieden in Noord-Holland en de Ijsselmeerpolders.

Bloembollen van vroeger

Bloembollen die in Nederland inheems zijn hebben de mensen altijd weten te betoveren. We kennen allemaal wel het sneeuwklokje, een verre verwant van de moderne narcis. Sneeuwklokjes luiden het einde van de winter in. Mensen dichtten deze bloemen bijzondere eigenschappen toe, ze geloofden dat ze het weer voorspelden, of perioden van voorspoed beloofden. Dat er nog veel specialere bloembollen bestonden, daarvan had men toen nog geen idee.

Bloembollen van vroeger
Bollen als wereldreizigers
Bloembollen in Nederland

Bollen als wereldreizigers

Overal op de wereld groeien bijzondere bloemen, vaak buiten het zicht van de meeste mensen. Zo groeiden tulpen oorspronkelijk in de Himalaya. Daar werden ze al vroeg door handelaars opgepikt. In Turkije kreeg de tulp al gauw een bijzondere status. De sultans van het Ottomaanse rijk, zoals Turkije toen heette, lieten hun paleizen versieren met tulpen. De tulpenbollen werden erg veel waard. Zoveel, dat men er ook in West-Europa wel interesse in kreeg…

Carolus Clusius, eigenlijk Charles de l’Écluse (hij kwam uit Noord-Frankrijk), bracht als eerste de tulp naar Nederland, waar hij werkte voor de Leidse universiteit. Daarmee werd de basis voor de moderne bloembollenteelt gelegd. Nieuwe, vreemde narcissenbollen kwamen uit Zuid-Europa (de Balkan bv.) en werden hier gekruist met inheemse soorten. Veredeling en vermeerdering werden het uitgangspunt: bloembollen zouden een economie op zich gaan worden.

Bloembollen in Nederland

Nederland is bloemenland. Dat is al zo sinds de Gouden Eeuw. Toen werd de tulp geïntroduceerd door Clusius. Maar hoe Nederlands is dat hele verhaal? Clusius kwam uit het Noord-Franse Arras (Atrecht), de man die hem van de tulp vertelde kwam uit de buurt van Lille (Rijsel). Maar deze gebieden hoorden toen wel bij het graafschap Vlaanderen (wat niet verward moet worden met het huidige Belgische gewest). De ogen waren op het noorden gericht. Dat de tulp naar Leiden werd gebracht had vooral te maken met de rijkdom van ons land in die dagen: de Gouden Eeuw.

Tulpenmanie
Tulpen hype
Carolus Clusius bracht als eerste de tulp naar Nederland

Tulpenmanie

Het begon allemaal met een diefstal: uit de kruidtuin van de Leidse universiteit, waar Clusius zijn tulpen liet groeien, werden tulpenbollen ontvreemd. Ze werden vermeerderd en veredeld, tot er talloze soorten tulpen ontstonden en vele kwekers investeerden in deze handel. De tulp werd een hype die veel investeerders aantrok. Wie geld had – en geld hadden veel mensen in de Gouden Eeuw – investeerde dat in bijzondere tulpen. Want sommige tulpen hadden raadselachtige kleuren, verschoten tinten, dat moest wel geld waard zijn!

Deze hype wordt nu wel tulpenmanie genoemd. Manie, want het ging mis. Er werden krankzinnige bedragen voor zeldzame tulpen geboden.