Op bezoek bij de betovergrootouders van de Narcissen
Beste lezers,
Pinksterbrander. Vraag een bollenboer wat een Pinksterbrander is en de kans is groot dat hij antwoord ‘een Pinksterbrander is niet best want ze kost een hoop bollen. De huis, tuin en keuken bewoner van ons koude kikkerlandje is er gek op, de kwekers van Tulpenbollen liggen er wakker van: lekker naar het strand met Pinksteren. Dit jaar hadden we er een als nooit tevoren vooral de derde Pinksterdag was bar en boos. ‘Pinksterbrander’ is een term die in de bloembollenteelt de betekenis heeft van een periode met extreme hitte rond Pinksteren. Dit is de periode dat de Tulpen bollen op z’n hardst groeien als het tenminste niet al te heet wordt. De te velde staande Tulpen krijgen echt een knauw als ze een dag of wat in de volle zon staan te bakken bij temperaturen van 30 plus. Na de Pinksterbrander van afgelopen week is de kans heel klein dat er een overvloed aan Tulpen komt dit jaar, een topoogst is met deze hitte verdampt.
Stoppen met klagen nu, verleden week beloofd om het verhaal Viva La France af te maken. Dat was zomaar even een onverwacht leuk uitje aan het einde van het bloeiseizoen. Ja, het gaat nu eenmaal altijd anders dan je denkt. Nu ik dit zo optik denk ik, geen idee waarom, opeens aan een quote van Herman Finkers “Als u lang genoeg heel goed over iets nadenkt, komt u altijd uit bij iets wat niet klopt. Probeer maar eens, klopt altijd”. Maar over de uitnodiging mee te gaan naar Frankrijk om Narcissen in hun natuurlijke omgeving te zien hoefde ik niet na te denken, tank vol, bosje Narcissen in een blikkie en tuffen. 19 jaar geleden was ik er al eens geweest met Eric dus vandaar dat ik vriendelijk gevraagd werd de weg te wijzen.
Het mooie van naar het zuiden van Frankrijk gaan is dat je door Parijs komt. En van Parijs weten we al eeuwenlang, het is prachtig. Wij hadden dan ook het geluk dat we een uurtje of drie vier in Parijs mochten vertoeven, wat een traktatie. U denkt nu natuurlijk, die zaten lekker even op een pleintje als Place du Tertre te genieten van een vin rouge met uitzicht op de Montmartre… bijna, het straatje waar wij ons op bevonden heet de Periferique. Geen vin de France en geen beparasolde terrassen, catastrophe. Gelukkig is wachten mijn hobby en zat ik heerlijk van mijn hobby te genieten totdat we de Eifeltoren in de achteruitkijkspiegel zagen. Niet iedereen snapt het dat wachten een hobby van mij is (en van Pien) maar ik zal het u uitleggen. Stoplicht rood, joepie lekker even wachten. Man in de auto naast mij, kan ook vrouw zijn, grrr weer rood weer wachten. Stoplicht groen en wat blijkt, ik heb geen seconde meer verspeeld dan de auto naast mij, ik happy van mijn hobby, hij geërgerd of erger verder naar het volgende stoplicht. De tip van de week: maak van wachten uw hobby.
Dit was 19 jaar geleden, hier gaan we naar toe…als ze nog bloeien
Narcissen, we rijden verder naar de Narcissen. Aankomst 3 uur werd een flink tikkie later maar het geluk lachte ons, en vooral mij, toe. Ja ik was toch een beetje zenuwachtig…bloeien de Narcissen nog wel want het was daar ook inmiddels 13 mei. Uit ervaring weet ik dat Narcissen in berggebieden veel langer bloeien dan bij ons op het platteland. Niet zozeer omdat het kouder is waardoor de bloem langer bloeit, nee het komt door het hoogteverschil. In het dal bloeien de Narcissen als eerst, boven op de berg waar het kouder is en soms zelfs nog sneeuw ligt, doen de Narcissen het rustiger aan en komen ze soms meer dan een maand later in bloei. Maar, toch een beetje nerveus want je weet het maar nooit.
We slingerden nog maar net door het Centraal Massief of de eerste kreet van vreugde werd geslaakt. Een vrolijke toef dichtersnarcissen heette ons van harte welkom in het Franse hooggebergte. De dichtersnarcis is de Narcissus poeticus die wijdverspreid voorkomt in en rond de Alpen en de Pyreneeën. Ze is de sneeuwwitte Narcis met dat heldere kleine oogje, Engelsen noemen haar dan ook de fazanten oog Narcis. Eenzelfde vorm van deze Narcis wordt veel geteeld door de Hollandse bloembollenkwekers onder de naam Narcis Recurvus.
Op de rem en uit de auto. Kijken, goed kijken. Niet alleen naar de Narcis, ook de grond en alle planten die er omheen groeien worden goed bekeken. Het doel van deze flits-visit, ja we bleven maar even, was vooral goed kijken naar de grondsoort waar de wilde Narcis in groeit. Heeft de grond waarin de Narcis is geboren en zich thuis voelt iets te bieden waar de Nederlandse bloembollenkwekers iets van kunnen leren. Nadat Johanna en John hun bedrijf ‘Huiberts Biologische Bloembollen’ overgedaan hadden aan de gepassioneerde Naomi en Glen ging Johanna en John zich meer en meer verdiepen in de grond. Bodemadviseur wilden zij worden, kwekers helpen met het verbeteren van hun grond. U als goed tuinier weet het ook, een blije goed groeiende plant begint bij een goede grond. Helaas zijn de commerciële agrarische bedrijven dat een beetje kwijtgeraakt toen ze met chemie en kunstmest de kant van zo goedkoop mogelijk produceren opgedreven werden. De grote kopers wilden zo veel mogelijk voor zo weinig mogelijk. Gelukkig kwamen we er langzamerhand achter dat de chemie wel iets meer doet dan alleen maar goed. Agrariërs weten dit als geen ander, wisten het waarschijnlijk ook als eersten! Maar hoe anders? Graag willen ze minder, veel minder chemie, liefst helemaal zonder. Maar ze hebben ook verantwoording naar hun klanten, naar de consument, naar hun personeel, naar hun familie. De rekeningen en de verplichtingen moeten wel worden voldaan. Nee, ik dwaal weer eens af, dit wordt een andere nieuwsbrief die gaat heten ‘Alleen in de Lepelaar’. Zet u schrap over een week of wat, ik ga ook u de pen op de neus drukken. Waar waren we, Frankrijk, de Narcissen, de bodem.
John en Johanna willen met hun in de biologische teelt vergaarde kennis zoveel
mogelijk te weten komen over de grond en het bodemleven in de grond.
Er werd samenwerking gezocht en gevonden met een bodembioloog Jelena. Eigenlijk moet ik zeggen met een ‘bodemmicrobioom specialist’. Klinkt als een hele mond vol maar het is gewoon een leuke meid die honderd uit gaat vertellen als je een eenvoudige vraag stelt over de bodem. Jelena vertelde mij dat in een gezonde bodem in een enkele hand grond miljarden microben leven. Schimmels, Bacteriën, Protozoa, Nematoden, allemaal met het blote oog niet te zien maar o zo belangrijk voor de bodem en voor een gezonde plant met goede weerstand. Eigenlijk is het precies hetzelfde als in je eigen maag-darm systeem wist ze te vertellen. Miljarden kleine micro-organismen leven in je darmen. Is deze darmflora in orde voel je je fit en vlijtig, is zij uit balans raak je aan de ruttel en de pruttel, je hebt geen trek meer en voelt je knoffelig. Planten hebben ook een gezond microbioom nodig om vitaal en gezond te groeien. Kortom, haar deskundigheid konden we voor deze reis wel gebruiken dus hebben we haar ook maar een plekkie gegeven in de auto.
Zo, ik zit wel erg snel aan de duizend woorden deze keer, nog zoveel te vertellen, te lang stilgestaan in Parijs denk. Ik ga wat sneller schrijven dan valt het minder op dat we over de duizend woorden zijn. Moet u natuurlijk ook iets sneller lezen.
We hebben veel, heel veel Narcissen gezien. Dat kleine toefje dichtersnarcissen was een opwarmertje voor een enorme hoeveelheid Narcissen die we te zien kregen.
Narcissus pseudonarcissus, in de lagergelegen gebieden was zij al uitgebloeid.
Naast de wilde Narcissus poeticus ook veel Narcissus pseudonarcissus. De pseudonarcissus is eigenlijk een beetje de betovergrootvader van de hedendaagse grote gele Narcis die ons ieder voorjaar weer blij maakt. In de lagere gebieden van het Centraal Massief bloeiden de Narcissus poeticus en zag je her en der stukken met uitgebloeide pseudonarcissus. Trouwens ook leuk om te weten is dat als u een moderne Narcis ziet met oranje, rood of roze in haar bloem ze op zeker bloed van de poeticus Narcis door haar nerven heeft stromen. Deze kleuren komen namelijk van dat kleine rode randje wat u om het oog van de poeticus Narcis ziet.
Narcissus pseudonarcissus
Helemaal bovenaan de skipiste in Super-Besse bloeiden gelukkig de pseudonarcissus nog volop. 1400 Meters hoog zaten we hier en het was niet bepaald de zonnigste dag van het Franse voorjaar. In 2007 was ik hier ook met Eric, echt niets veranderd, nog steeds adembenemend mooi en onvoorstelbaar veel Narcissen. Als ik zo om me heen kijk en bedenk hoeveel we die dag al gezien hebben en wat ik voorgaande jaren met Brian in Spanje heb gezien weet ik 1 ding heel zeker, er staan daar veel en veel meer Narcissen dan er in Nederland geteeld worden. Wat is de Narcis toch een buffel van een bloembol. Ja, plant er nog maar een paar extra in uw tuin van de herfst.
Tijd om af te sluiten, tot volgende week
Met vriendelijke groeten,
Carlos van der Veek
